فرهنگ لغات تخصصی ساختمان
۱۲۶ اصطلاح تخصصی صنعت ساخت و ساز در ۱۲ دسته.
فونداسیون
Foundationپی ساختمان که بار کل سازه را به زمین منتقل میکند. انواع: نواری، منفرد، رفو، شمعگیری.
سازه و فونداسیونپی نواری
Strip Footingفونداسیون نواری که زیر دیوارهای باربر اجرا میشود. رایج برای ساختمانهای کمطبقه.
سازه و فونداسیونپی منفرد
Isolated Footingفونداسیون مجزا زیر هر ستون. مناسب ساختمانهای با ستونهای دور از هم.
سازه و فونداسیونرفو
Raft Foundationفونداسیون دال بتنی یکپارچه که کل سطح ساختمان را پوشش میدهد. مناسب زمینهای ضعیف.
سازه و فونداسیونشمعگیری
Pilingاجرا شمع بتنی یا فلزی در زمین برای انتقال بار به لایههای مقاوم عمیق.
سازه و فونداسیوناسکلت
Skeletonسازه باربر ساختمان شامل ستونها، تیرها و سقف. انواع: فلزی، بتنی.
سازه و فونداسیونستون
Columnالمان قائم باربر که بار سقف و طبقات را به فونداسیون منتقل میکند.
سازه و فونداسیونتیر
Beamالمان افقی باربر که بار سقف را به ستونها منتقل میکند.
سازه و فونداسیونتیرچه
Joistالمان فلزی یا بتنی با مقطع T که در سقفهای تیرچه بلوک استفاده میشود.
سازه و فونداسیوندیوار برشی
Shear Wallدیوار بتنی مسلح که بار جانبی زلزله را تحمل میکند. در ساختمانهای بلند ضروری است.
سازه و فونداسیونبادبند
Bracingالمان فلزی مورب که در قابهای فلزی برای مقاومت در برابر نیروهای جانبی نصب میشود.
سازه و فونداسیوناتصال صلب
Rigid Connectionاتصال ستون به تیر که چرخش را محدود میکند. در قابهای صلب استفاده میشود.
سازه و فونداسیونکانتور
Contourخطوط همارتفاع روی نقشه توپوگرافی برای نمایش شیب زمین.
سازه و فونداسیونژئوتکنیک
Geotechnicsبررسی خاک و سنگ برای طراحی فونداسیون و بررسی مقاومت زمین.
سازه و فونداسیونمیلگرد آجدار
Deformed Rebarفولاد مسلح با برجستگی سطحی برای چسبندگی بهتر به بتن. مصرف: ۴۵-۶۰ کیلو در هر مترمربع.
مصالحمیلگرد ساده
Plain Rebarفولاد مسلح بدون برجستگی. برای خمکاری و بستها استفاده میشود.
مصالحتیرآهن
I-Beamپروفیل فولادی با مقطع I برای ساخت اسکلت فلزی. سایزهای IPE 12 تا 30 رایج است.
مصالحناودانی
Channelپروفیل فولادی با مقطع U برای سازههای فلزی و اتصالات.
مصالحقوطی
Box Sectionپروفیل فولادی توپر با مقطع مستطیل یا مربع. برای ستونها و قابها.
مصالحورق فولادی
Steel Plateورقهای فولادی با ضخامت ۲ تا ۵۰ میلیمتر برای ساخت اتصالات و گسل.
مصالحسیمان پرتلند
Portland Cementچسباننده اصلی بتن و ملات. انواع: تیپ ۱ تا ۵ با کاربردهای متفاوت.
مصالحسیمان تیپ ۲
Type 2 Cementسیمان با مقاومت متوسط در برابر سولفات. برای مناطق با خاک سولفاتی.
مصالحسیمان تیپ ۵
Type 5 Cementسیمان ضد سولفات برای مناطق با خاک به شدت سولفاتی.
مصالحگچ ساختمانی
Gypsum Plasterپودر گچ برای سفیدکاری و اندود دیوار. از معادن گچ سمنان تهیه میشود.
مصالحآهک
Limeماده چسباننده سنتی برای اندود و ملات. مصرفش کاهش یافته但仍 در روستا استفاده میشود.
مصالحماسه شسته
Washed Sandماسه تمیز شده از مواد آلی. مصرف در بتن و ملات. قیمت: ~۱.۰۵M/m³.
مصالحشن بتن
Gravelسنگدانه درشت (۵-۲۵mm) برای بتن. مصرف: ۰.۸-۱ م³ در هر م³ بتن.
مصالحکرومیت
Chromite Sandماسه سنگ آهکی مخصوص ملاتهای خاص. مقاوم در برابر حرارت.
مصالحآجر نسوز
Fire Brickآجر مقاوم به حرارت بالا. برای کوره، شومینه و نما.
مصالحسفال
Hollow Blockبلوک توخالی سفالی برای دیوارچینی سبک. ابعاد: ۱۰×۲۰×۴۰.
مصالحبلوک سیمانی
Concrete Blockبلوک بتنی توخالی یا توپر برای دیوارهای غیرباربر.
مصالحتراورتن
Travertineسنگ آهکی متخلخل برای نما و کف. معادن ایران از غنیترین جهان.
مصالحمرمریت
Marbleسنگ آهکی متراکم لوکس برای نما و کف. حساس به اسید.
مصالحگرانیت
Graniteسنگ آذرین بسیار مقاوم برای کف و پله. قیمت بالا.
مصالحامدیاف
MDFصفحه فشرده چوبی با دانسیته متوسط. برای کابینت و درب.
مصالحهایگلاس
High Glossروکش براق برای MDF. ظاهر لوکس ولی حساس به خطوخش.
مصالحبتن
Concreteمخلوط سیمان + شن + ماسه + آب. مصالح اصلی ساختمان. قیمت: ~۱۴M/m³.
بتن و بتنآراییبتنآرایی
Reinforcementقرار دادن میلگرد در بتن برای افزایش مقاومت کششی.
بتن و بتنآراییبتن مگر
Lean Concreteبتن ضعیف (C15) زیر فونداسیون برای تسطیح و جداسازی.
بتن و بتنآراییدرجه بتن C25
C25 Concreteبتن با مقاومت فشاری ۲۵۰ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع در ۲۸ روز. استاندارد برای ساختمان مسکونی.
بتن و بتنآراییاسلامپ
Slumpآزمون روانی بتن. اسلامپ ۵-۱۰ سانتیمتر مناسب برای ستون، ۱۰-۱۵ برای سقف.
بتن و بتنآراییقالببندی
Formworkساخت قالب موقت چوبی یا فلزی برای نگه داشتن بتن تا گیرش.
بتن و بتنآراییگرتینگ
Curingعملآوری بتن با آب یا پوشش برای جلوگیری از تبخیر سریع.
بتن و بتنآراییویبره
Vibrationلرزاننده بتن برای خروج حباب هوا و تراکم بهتر.
بتن و بتنآراییبتنریزی
Concrete Pouringریختن بتن در قالب و تراکم آن.
بتن و بتنآراییپوزولان
Pozzolanماده افزودنی معدنی که با آهک واکنش داده و خاصت سیمانی میگیرد.
بتن و بتنآراییافزودنی بتن
Concrete Admixtureمواد شیمیایی افزودنی: روانکننده، ضدیخ، تسریعکننده گیرش.
بتن و بتنآراییعامل هوازا
Air Entraining Agentافزودنی که حباب ریز هوا در بتن ایجاد میکند برای مقاومت در برابر یخبندان.
بتن و بتنآراییدیوارچینی
Bricklayingاجرای دیوار با آجر یا بلوک و ملات سیمانی یا گچ.
بنایی و دیوارملات
Mortarمخلوط سیمان + ماسه + آب (یا گچ) برای چسباندن آجر و بلوک.
بنایی و دیواراندود
Plaster Coatپوشش روی دیوار آجری با ملات سیمانی یا گچ برای تسطیح.
بنایی و دیواربندکشی
Jointingپر کردن بین آجرهای نما با ملات رنگی برای زیبایی و آببندی.
بنایی و دیواردال بتنی
Concrete Slabسقف بتنی مسلح یکپارچه. ضخامت ۱۵-۲۰ سانتیمتر.
بنایی و دیوارسفتکاری
Rough Workمرحله اولیه ساخت: فونداسیون، اسکلت، دیوارچینی. قبل از نازککاری.
نما و نازککارینازککاری
Finishingمرحله نهایی: گچکاری، کاشی، رنگ، کفپوش، نما.
نما و نازککارینماکاری
Façade Workاجرای نمای ساختمان با سنگ، آجر، کامپوزیت یا شیشه.
نما و نازککاریکرتین وال
Curtain Wallنمای شیشهای آلومینیومی بدون باربر. برای ساختمانهای تجاری مدرن.
نما و نازککاریکامپوزیت
Composite Panelپنل آلومینیومی با هسته پلیمری برای نمای مدرن.
نما و نازککاریروشویی سنگ
Stone Sub-baseزیرسازی برای نصب سنگ نما با ملات سیمانی.
نما و نازککاریپکیج
Combi Boilerدیگ گرمایش ترکیبی دیواری برای گرمایش مرکزی و آب گرم بهداشتی.
تاسیسات مکانیکیرادیاتور
Radiatorالمان گرمایشی که گرما را به فضا منتقل میکند. انواع: پنلی، کاستآهن.
تاسیسات مکانیکیداکت اسپلیت
Ducted Splitسیستم سرمایش با کانالکشی برای توزیع هوای خنک. گرمایش اختیاری.
تاسیسات مکانیکیVRF
Variable Refrigerant Flowسیستم پیشرفته سرمایش و گرمایش با کنترل مستقل هر واحد. لوکس.
تاسیسات مکانیکیچیلر
Chillerدستگاه تولید آب سرد مرکزی برای سرمایش ساختمانهای بزرگ.
تاسیسات مکانیکیبرج خنککننده
Cooling Towerبرج خنککننده آب گرم چیلر با تبخیر. روی پشتبام نصب میشود.
تاسیسات مکانیکیفنکویل
Fan Coil Unitالمان توزیع هوای گرم/سرد در سیستمهای چیلر. در سقف کاذب نصب میشود.
تاسیسات مکانیکیرایزر
Riserلوله عمودی تاسیسات که آب/گاز/فاضلاب را بین طبقات توزیع میکند.
تاسیسات مکانیکیونت
Vent Pipeلوله تهویه فاضلاب برای جلوگیری از بوی بد و تعادل فشار.
تاسیسات مکانیکیچاه جذبی
Absorption Wellچاه برای جذب آبهای سطحی و بارانی در محوطه.
تاسیسات مکانیکیسپتیک تانک
Septic Tankمخزن تصفیه بیهوازی فاضلاب برای مناطق بدون شبکه شهری.
تاسیسات مکانیکیآبگرمکن خورشیدی
Solar Water Heaterسیستم گرمایش آب با انرژی خورشیدی. صرفهجو در بلندمدت.
تاسیسات مکانیکیپمپ آب
Water Pumpپمپ برای افزایش فشار آب در ساختمانهای بلند.
تاسیسات مکانیکیتابلو برق
Electrical Panelجعبه توزیع برق با کلید مینیاتوری و فیوز برای محافظت مدارها.
تاسیسات برقیکلید مینیاتوری
MCBکلید محافظتی که در اثر اضافهبار یا اتصال کوتاه قطع میشود.
تاسیسات برقیکلید اتوماتیک
MCCBکلید قدرت برای جریان بالا. در تابلو اصلی استفاده میشود.
تاسیسات برقیفیوز حرارتی
Thermal Fuseمحافظ در برابر اضافهبار حرارتی موتورها و تجهیزات.
تاسیسات برقیFI / RCD
Residual Current Deviceکلید محافظ جان در برابر نشت برق. ضروری در سرویس بهداشتی و فضای مرطوب.
تاسیسات برقیارت
Groundingاتصال بدنه تجهیزات به زمین برای تخلیه نشت برق و ایمنی.
تاسیسات برقیهمبندی
Equipotential Bondingاتصال تمام بخشهای فلزی ساختمان به سیستم ارت.
تاسیسات برقیلوله خرچنگی
Conduitلوله پلاستیکی یا فلزی برای محافظت سیمکشی در دیوار و سقف.
تاسیسات برقیسیم مسی
Copper Wireهادی اصلی برق. سایز: ۱.۵ (روشنایی)، ۲.۵ (پریز)، ۴ (پریز قوی).
تاسیسات برقیکابل
Cableچند سیم در یک غلاف. برای مدارهای قدرت و فشار قوی.
تاسیسات برقیUPS
Uninterruptible Power Supplyمنبع تغذیه اضطراری برای قطع برق. برای آسانسور و سیستمهای حیاتی.
تاسیسات برقیاعلام حریق
Fire Alarmسیستم تشخیص و اعلام حریق با حسگر دود و حرارت.
تاسیسات برقیتیرچه بلوک
Joist-Block Slabسقف رایج ایران با تیرچههای فلزی و بلوکهای سفالی و بتن روی آن.
سقف و بامدال بتنی
Concrete Slabسقف بتنی مسلح یکپارچه بدون تیرچه. برای دهانههای بزرگ.
سقف و باموافل
Waffle Slabسقف بتنی با شبکه برجستگیهای مربعی. سبک و مقاوم.
سقف و بامسقف کاذب
False Ceilingسقف دوم زیر سقف اصلی برای پوشاندن تاسیسات. انواع: کناف، رابیتس.
سقف و بامکناف
Gypsum Board Ceilingسقف کاذب با صفحات گچی روی پروفیل فلزی. نصب سریع.
سقف و بامرابیتس
Lath Ceilingسقف کاذب سنتی با توری فلزی و گچ. ارزان ولی زمانبر.
سقف و بامایزوگام
Isogamعایق رطوبتی بام از قیر + پوشش پلیمری. رایجترین عایق بام ایران.
سقف و بامقیرگونی
Bitumen Membraneعایق سنتی از قیر + گونی. هنوز در پروژههای اقتصادی استفاده میشود.
سقف و بامشینگل
Shingleپوشش سقف شیروانی از قیر + الیاف. سبک و زیبا.
سقف و بامسفیدکاری
Whitewashingپوشش نهایی دیوار با گچ نرم برای آمادهسازی رنگ.
نازککاری و دکوراسیونبتونهکاری
Puttyingپرکردن裂و شکستگیهای دیوار قبل از رنگ.
نازککاری و دکوراسیونکاغذ دیواری
Wallpaperپوشش دیوار از کاغذ یا پلیمر چاپشده. سریع و قابل تعویض.
نازککاری و دکوراسیونپارکت
Parquetکفپوش چوبی طبیعی. لوکس و گرم. نیاز به نگهداری دارد.
نازککاری و دکوراسیونلمینت
Laminate Flooringکفپوش چوبی صنعتی. اقتصادی و نصب سریع.
نازککاری و دکوراسیونموزاییک
Mosaic Tileکفپوش سیمانی کوچک. سنتی و ارزان. در حال منسوخ شدن.
نازککاری و دکوراسیونسرامیک کف
Floor Ceramicکفپوش از سرامیک پخته. مقاوم و متنوع.
نازککاری و دکوراسیونپروانه ساخت
Building Permitمجوز قانونی شروع ساخت از شهرداری. مدارک: نقشه، کروکی، سند.
قانونی و اداریپایان کار
Completion Certificateسندی که پس از اتمام ساخت صادر میشود. برای دریافت سند لازم است.
قانونی و اداریسند تفکیکی
Subdivision Deedسند مالکیت مستقل هر واحد مسکونی پس از پایان کار.
قانونی و اداریعوارض شهرداری
Municipality Feesهزینه قانونی به شهرداری برای پروانه، پایان کار و تفکیک.
قانونی و ادارینظام مهندسی
Engineering Organizationنهاد ناظر بر مهندسان. هزینه نظارت: ۱۳.۴M-۲۶.۴M بسته به طبقات.
قانونی و ادارینظارت
Supervisionکنترل کیفیت اجرای پروژه توسط مهندس ناظر.
قانونی و اداریمبحث ۱۷
Topic 17بخشی از مقررات ملی ساختمان درباره ایمنی تاسیسات برقی.
قانونی و اداریمبحث ۱۶
Topic 16بخشی از مقررات ملی درباره تاسیسات مکانیکی.
قانونی و اداریتراکم
Density / FARنسبت مساحت قابل ساخت به مساحت زمین. مثلاً ۶۰٪ تراکم.
قانونی و اداریسطح اشغال
Footprintدرصد مساحت زمین که ساختمان روی آن ساخته میشود.
قانونی و اداریگانت چارت
Gantt Chartنمودار زمانبندی پروژه با نمایش شروع و پایان هر فعالیت.
مدیریت پروژهمسیر بحرانی
Critical Pathطولانیترین زنجیره فعالیتهای پروژه که تأخیر در آنها کل پروژه را عقب میاندازد.
مدیریت پروژهmilestone
نقطه عطفتاریخ کلیدی پروژه مثل تکمیل فونداسیون یا پایان سفتکاری.
مدیریت پروژهصورتوضعیت
Progress Statementگزارش دورهای از کار انجامشده و هزینه مصرفی برای پرداخت به پیمانکار.
مدیریت پروژهدستورکار تغییر
Change Orderسند رسمی تغییر در دامنه پروژه (افزوده/کاسته) با محاسبه هزینه.
مدیریت پروژهپیمان
Contractقرارداد بین کارفرما و پیمانکار با مشخص بودن کار، هزینه و زمان.
مدیریت پروژهضمانتنامه
Guarantee Bondسند بانکی که تضمین حسن انجام کار یا پیشپرداخت است.
مدیریت پروژهتحویل موقت
Provisional Handoverتحویل اولیه پروژه با دوره تضمین. قبل از تحویل قطعی.
مدیریت پروژهکلاه ایمنی
Hard Hatالزام قانونی برای همه کارگران ساختمانی. محافظ سر در برابر ضربه.
ایمنیداربست
Scaffoldingساختار موقت فلزی برای دسترسی به ارتفاع. باید مهار شود.
ایمنیشبک ایمنی
Safety Netتوری محافظ زیر داربست برای جلوگیری از سقوط افراد و مصالح.
ایمنیمهار آتشسوزی
Fireproofingپوشش مقاوم به آتش برای اسکلت فلزی. معمولاً با ملات یا رنگ.
ایمنیسیستم آتشنشانی
Fire Suppressionشامل لولهکشی خشک/تر، کپسول، ایستگاه پمپاژ، سیستم اعلام حریق.
ایمنیخروج اضطراری
Emergency Exitمسیر خروجی مخصوص مواقع اضطراری. باید روشن و بدون مانع باشد.
ایمنیمقاومسازی زلزله
Seismic Retrofitتقویت سازههای قدیمی در برابر زلزله با ژاکت ستون، دیوار برشی.
ایمنیژاکت ستون
Column Jacketingافزایش مقطع ستون با بتن و آرماتور اضافی برای مقاومسازی.
ایمنی