ساختمان‌سازی در ایران بدون دریافت مجوزهای قانونی، می‌تواند منجر به جریمه‌های سنگین، توقف پروژه یا حتی تخریب ساختمان شود. در این مقاله فهرست کامل مجوزها و مراحل دریافت آن‌ها را بررسی می‌کنیم.
مجوز اصلی: پروانه ساخت. مهم‌ترین مجوز، پروانه ساخت شهرداری است که پس از تأیید نقشه معماری، سازه و تأسیسات صادر می‌شود. مدارک لازم شامل سند مالکیت، نقشه‌های معماری، سازه و تأسیسات، کروکی ملک و مدارک مالک است. هزینه دریافت پروانه برای یک آپارتمان ۱۰۰ متری در تهران حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون تومان است (شامل عوارض شهرداری، هزینه نظام مهندسی و انشعابات).
مجوزهای تکمیلی. پس از صدور پروانه ساخت، مجوزهای دیگری نیز لازم است: ۱) تأییدیه ژئوتکنیک (آزمایش خاک) توسط آزمایشگاه معتبر، ۲) تأییدیه نظام مهندسی برای شروع به کار، ۳) تأییدیه تأسیسات برقی (پس از نصب تابلو برق)، ۴) تأییدیه تأسیسات مکانیکی (پس از نصب پکیج و دودکش)، ۵) تأییدیه آتش‌نشانی برای ساختمان‌های بلند.
مجوزهای خاص. اگر ساختمان شما کاربری خاصی دارد (تجاری، اداری، تجاری-اداری)، مجوزهای اضافی لازم است. مثلاً برای یک فروشگاه، تأییدیه اتحادیه مربوطه، برای یک رستوران، تأییدیه وزارت بهداشت، و برای یک آموزشگاه، تأییدیه آموزش و پرورش. همچنین برای ساختمان‌های بالاتر از ۶ طبقه، تأییدیه آتش‌نشانی الزامی است.
عوارض شهرداری. عوارض شهرداری بر اساس متراژ و نوع کاربری محاسبه می‌شود. برای مسکونی در تهران حدود ۶۰ تا ۸۰ هزار تومان به ازای هر مترمربع است (برای ۱۰۰ متری: ۶ تا ۸ میلیون تومان). اما عوارض تغییر کاربری (مثلاً از مسکونی به تجاری) بسیار بالاتر است — گاهی تا ۱۰ برابر. مرحله نهایی: پایان کار پس از اتمام ساخت و تأیید ناظر صادر می‌شود و برای دریافت سند تفکیکی ضروری است.