ساختمان سبز به ساختمانی گفته می‌شود که در طول چرخه عمر خود (طراحی، ساخت، بهره‌برداری و تخریب) کمترین تأثیر منفی بر محیط زیست را داشته و در عین حال بهره‌وری انرژی و آسایش ساکنین را به حداکثر می‌رساند. در ایران، با توجه به بحران انرژی و آب، ساختمان سبز به یک ضرورت تبدیل شده است.
استانداردهای بین‌المللی:
۱) LEED (Leadership in Energy and Environmental Design): معتبرترین گواهینامه بین‌المللی است که توسط USGBC آمریکا ارائه می‌شود. شامل ۴ سطح (Certified، Silver، Gold، Platinum) و ۹ دسته (موقعیت سایت، بهره‌وری آب، انرژی، مصالح، کیفیت هوای داخلی، طراحی، نوآوری، منطقه‌ای). هزینه گواهینامه برای یک آپارتمان ۱۰۰ متری حدود ۸ تا ۱۵ میلیون تومان است (شامل ارزیابی و ثبت).
۲) BREEAM: استاندارد انگلیسی، رایج در اروپا و خاورمیانه. مراحل آن مشابه LEED است.
استانداردهای ایران:
۱) مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان (بهینه‌سازی مصرف انرژی): این مبحث در ایران از سال ۱۳۸۹ الزامی شده است و برای هر ساختمان بالای ۲ طبقه، رعایت الزامی است. شامل الزامات برای پوشش ساختمان (دیوار، سقف، پنجره)، سیستم گرمایش و سرمایش، روشنایی و آب‌گرم‌کن.
۲) نشان سبز ساختمان ایران: توسط شورای ساختمان سبز ایران ارائه می‌شود. شامل ارزیابی در ۷ دسته: سایت، آب، انرژی، مصالح، محیط داخلی، مدیریت پسماند، و نوآوری. سطوح: برنزی، نقره‌ای، طلایی، پلاتینی.
الزامات ساختمان سبز:
۱) بهینه‌سازی پوشش: دیوار با عایق حرارتی (حداقل R-15، معادل ۵ سانتی‌متر پلی‌اورتان)، سقف با عایق R-25، پنجره‌های دوجداره UPVC با ضریب U کمتر از ۲.۵ W/m²K.
۲) بهره‌وری آب: نصب شیرآلات کم‌مصرف (مصرف زیر ۸ لیتر بر دقیقه)، سیستم بازیافت آب خاکستری (شیرآشرف)، مخزن آب باران برای آبیاری فضای سبک.
۳) انرژی: استفاده از پمپ حرارتی به جای پکیج گازی، پنل‌های خورشیدی برای آب‌گرم‌کن، روشنایی LED با سنسور حرکتی.
۴) مصالح: حداقل ۳۰ درصد مصالح بازیافتی یا محلی، استفاده از سنگ‌فرش تیره (جلوگیری از اثر جزیره گرمایی)، رنگ‌های با بازتابندگی بالا.
هزینه: ساختمان سبز در ایران ۱۰ تا ۱۵ درصد بیشتر از ساختمان معمولی هزینه دارد. برای یک آپارتمان ۱۰۰ متری با هزینه ۸ میلیارد تومان، این به ۸۰۰ میلیون تا ۱.۲ میلیارد تومان افزایش می‌رسد.
منافع اقتصادی: ۱) کاهش ۳۰ تا ۵۰ درصدی هزینه انرژی سالانه (پس‌انداز ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان در سال). ۲) افزایش ارزش فروش ۵ تا ۱۰ درصد. ۳) اجاره بالاتر ۱۰ تا ۱۵ درصد. ۴) بازگشت سرمایه اضافی در ۵ تا ۸ سال.
توصیه‌ها: برای پروژه‌های جدید در شهرهای بزرگ (تهران، کرج، اصفهان، شیراز)، حتماً حداقل استانداردهای مبحث ۱۹ را رعایت کنید. برای پروژه‌های لوکس، گواهینامه LEED یا نشان سبز ایران ارزش افزوده قابل توجهی ایجاد می‌کند. اگر گواهینامه کامل دشوار است، حداقل ۳ ویژگی (پنجره دوجداره، عایق حرارتی، روشنایی LED) را اجرا کنید که هزینه اضافی کمتر از ۵ درصد است.