یکی از مهم‌ترین دلایل تأخیر و افزون‌بودجه در پروژه‌های ساختمانی، زمان‌بندی نادرست است. مطالعات نشان می‌دهد بیش از ۷۰ درصد پروژه‌های مسکونی در ایران حداقل ۳ تا ۶ ماه تأخیر دارند و هر ماه تأخیر، هزینه فرصت و نگهداری حدود ۳ تا ۵ درصد کل بودجه را افزایش می‌دهد. در این مقاله روش‌های استاندارد زمان‌بندی را معرفی می‌کنیم و یک نمونه برنامه ۱۸ ماهه برای آپارتمان ۱۰۰ متری ارائه می‌دهیم.
دو روش اصلی زمان‌بندی وجود دارد: نمودار گانت (Gantt) و روش مسیر بحرانی (CPM). گانت به‌سادگی فعالیت‌ها را روی یک خط زمانی نشان می‌دهد و برای پروژه‌های کوچک مناسب است. CPM پیوستگی فعالیت‌ها را تحلیل می‌کند و «مسیر بحرانی» (طولانی‌ترین مسیر از شروع تا پایان) را مشخص می‌کند. برای پروژه‌های بالای ۵۰۰ مترمربع یا ۵ طبقه، استفاده از CPM با نرم‌افزارهایی مثل Primavera P6 یا MS Project توصیه می‌شود.
نمونه برنامه زمانی آپارتمان ۱۰۰ متری (۱۸ ماه): ماه ۱-۲: گودبرداری، پی‌کنی و بتن‌ریزی پی (هزینه ۸-۱۲٪ کل). ماه ۳-۵: اسکلت‌سازی (فلزی یا بتنی) تا سقف آخر (هزینه ۲۰-۲۵٪). ماه ۶-۸: دیوارچینی، سقف‌کشی، کابل‌کشی برق و لوله‌کشی آب (هزینه ۲۰-۲۵٪). ماه ۹-۱۱: عایق‌بندی، نصب شیرآلات، کاشی و سرامیک، گچ و خاک (هزینه ۱۵-۲۰٪). ماه ۱۲-۱۴: نقاشی، نصب کابینت، در و پنجره، نورپردازی (هزینه ۱۵-۲۰٪). ماه ۱۵-۱۷: نماکاری، آسانسور، تأسیسات نهایی (هزینه ۱۰-۱۵٪). ماه ۱۸: پایان‌کار، نظافت، تحویل (هزینه ۲-۳٪).
عوامل تأخیر رایج: ۱) تأخیر در دریافت پروانه ساخت (می‌تواند ۲ تا ۴ ماه طول بکشد)؛ ۲) تأخیر در تحویل مصالح (به‌ویژه در فصول اوج تقاضا)؛ ۳) تغییر نقشه در حین اجرا (هر تغییر می‌تواند ۲ تا ۴ هفته به برنامه اضافه کند)؛ ۴) تأخیر پرداخت‌های بانکی یا پیش‌فروش؛ ۵) شرایط آب‌وهوایی (بارندگی زمستانی می‌تواند ۴ تا ۶ هفته تأخیر ایجاد کند). توصیه عملی: همیشه ۱۵ تا ۲۰ درصد بافر زمانی در نظر بگیرید. اگر برنامه ۱۸ ماهه است، تحویل را به مشتریان در ماه ۲۱ قول بدهید تا در صورت تأخیر، اعتماد از دست نرود. همچنین برای فعالیت‌های بحرانی (مثل بتن‌ریزی اسکلت) یک تاریخ «Drop-dead» تعیین کنید که در صورت تأخیر، باید منابع اضافی تخصیص یابد.