اقتصاد چرخشی (Circular Economy) رویکردی نوین به ساخت‌وساز است که برخلاف مدل خطی سنتی (استخراج → ساخت → تخریب)، چرخه مواد را می‌بندد: استخراج → ساخت → استفاده → بازیافت → ساخت مجدد. صنعت ساختمان سالانه ۳۵ تا ۴۰ درصد از پسماند جامد جهان را تولید می‌کند؛ در ایران، این رقم به ۵۰ میلیون تن در سال می‌رسد که فقط ۸٪ آن بازیافت می‌شود.
پنج ستون اقتصاد چرخشی در ساختمان: ۱) طراحی برای جداسازی (Design for Disassembly) — طراحی اتصالات پیچ و مهره به جای جوش، تا در پایان عمر ساختمان، مصالح قابل جداسازی و بازیافت باشند. ۲) استفاده از مصالح بازیافتی — بتن بازیافتی (از تخریب بتن قدیمی)، آجر بازیافتی، فولاد بازیافتی (۹۰٪ فولاد ساخت‌وساز در آمریکا بازیافتی است). ۳) اجاره مصالح — به جای خرید، پلتفرم‌هایی مانند Bower و Buildiro در اروپا اجاره داربست، قالب و تجهیزات را ممکن می‌سازند. ۴) پسماند صفر در کارگاه — تفکیک زباله در مبدا، فروش ضایعات آهن و چوب. ۵) ساختمان به عنوان بانک مواد — ثبت تمام مصالح ساختمان در پاسپورت مواد (Material Passport) برای بازیافت در آینده.
نمونه عملی در ایران: پروژه بازسازی یک ساختمان ۱۰۰ متری در تهران با رویکرد چرخشی — ۱) بازیافت ۸۰٪ آجر و بتن قدیمی (فروش به معدن‌داران): ۳۵ میلیون تومان درآمد. ۲) خرید فولاد بازیافتی (۲۰٪ ارزان‌تر): صرفه‌جویی ۴۵ میلیون تومان. ۳) طراحی اتصالات پیچ و مهره برای سقف: ۲۵ میلیون تومان هزینه اضافی. ۴) ثبت پاسپورت مواد: ۵ میلیون تومان. مجموع: صرفه‌جویی ۵۵ میلیون تومان نسبت به بازسازی سنتی.
آینده: اروپا تا سال ۲۰۳۰، ۷۰٪ پسماند ساختمان را بازیافت خواهد کرد. ایران هنوز در مراحل اولیه است اما با توجه به بحران پسماند و افزایش قیمت مصالح، اقتصاد چرخشی ضرورتی انکارناپذیر است.